KimyaDers Notları Konu Anlatımı; Asit Baz Kavramlari Ders Notu ve Konu Anlatimi; Madde ve Ozellikleri Ders Notu ve Konu Anlatimi; Alken ve alkinler polimerleşme tepkimesi verirler. Alkanlar polimerleşme tepkimesi vermezler. C’lar arasındaki çift bağ (=) açılır ve C başka maddelere bağlanır. 18Ara.2018 - 20 Likes, 0 Comments - Kimyacım Semin Hoca (@kimyacimseminhoca) on Instagram: “#asitler #bazlar ve #tuzlar konu özeti. Kullanım Bazlarıngenel özellikleri maddeler halinde şöyle sıralanabilir: Tatları acıdır. Sulu çözeltilerine OH - iyonu verirler. Asitlerle tepkime vererek tuz ve su oluştururlar. Turnusol kağıdını mavi renge çevirirler. pH değerleri 7 ile 14 F8.4.2. Fiziksel ve Kimyasal Değişimler Önerilen Süre: 4 ders saati Konu / Kavramlar: Fiziksel değişim, kimyasal değişim F.. Fiziksel ve kimyasal değişim arasındaki farkları, çeşitli olayları gözlemleyerek açıklar. A- Fiziksel değişim Maddenin sadece dış görünümünde meydana gelen değişmelere fiziksel değişim denir. Maddenin yapısı (kimliği )değişmez OrganikKimya YGS/LYS Konu Anlatımı: 2016. 2.2.2 Bazı Organik Bileşiklerin Lewis Formülleri. 4.8.4 Açil klorür. 3.4.1 Ayrılma (Eliminasyon) Tepkimeleri 4.7.7 Karboksilik Asitlerin Kimyasal Tepkimeler; 4.8.1 Amino Asitler ve Proteinler; 4.8.2 Açil Grubu Bulunduran Bileşikler ve Türevleri; Asitlerve Bazlar Konu Anlatımı. Oğuz Bayrambey Videoyu İzle. Maddenin Isı ile Etkileşimi. Oğuz Bayrambey Videoyu İzle. Elementlerin Periyodik Cetveldeki Yerini Bulma. Asit – Baz ve Yanma Tepkimeleri | 8. Sınıf Fen #16. Hız Yayınları Ortaokul Videoyu İzle. 8. Sınıf Fen Asitler ve Bazlar – 1: Önemli Asitler, Bazlar ve Wi7bNr. Meb yayınları matematik çalışma kitabı sayfa 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15, 16, 17, 18, 19, 20, 21, 22, 23, 24, 25, 26, 27 ve 28 cevapları Ekstra Bilgi Allah’ın yarattığı en mükemmel varlık nedir? Yüce Allah “Ant olsun biz insanı en güzel biçimde yarattık.” T in... Asitlerin ve Bazların Suda İyonlaşması DenklemleriAsitlerin Suda iyonlaşması ve Asitlerin Suda İyonlaşma Denklemleri » Asitler suya H+ iyonu → H+aq + Cl– aqHCNaq → H+aq + CN– aqH2SO4aq → 2H+aq + SO4-2 aqHNO3aq → H+aq + NO3-1 aqH3PO4aq → 3H+aq + PO4-3 aqHCO3–aq → H+suda + CO32–sudaHCOOH → HCOO– + H+aqFormik asit Format iyonuCH3COOH → CH3COO– + H+aqAsetik Asit Asetat iyonu Bazların Suda iyonlaşması Bazların Suda İyonlaşma Denklemleri » Bazlar suya OH– iyonu aq → Na+aq + OH–aqMgOH2aq → Mg+2aq + 2OH–aqBaOH2aq → Ba+2aq + 2OH–aqCaOH2aq → Ca+2aq + 2OH–aqNH3 + H2O → NH4+ + 1OH–Amonyak Amonyum iyonuSulu çözeltideki tepkimelerHCl g + H2Os → H3O+aq + Cl–aqHNO3g + H2Os → H3O +aq + NO3–aqH2SO4g+ 2H2Os →2 H3O+aq+SO42-NaOH k + H2Os → OH–aq + Na+aqKOH k + H2Os → OH–aq + K+aqLiOH k + H2Os → OH–aq + Li+aqBaOH2 + H2Os → 2 OH–aq + Ba+2CO2g + 2 H2O s → H3O+ aq + CO32-SO2g + 3 H2O s → 2 H3O+ aq + SO32-N2O5g + 3 H2O s → 2 H3O+ aq+ 2 NO3–NH3g + H2O s → NH4+ aq + OH–aq CaO k + H2O s → Ca2+ aq + 2 OH–1Asit BazSuya Verdiği HCN H+CN–H2SO42H+SO4-2HNO3H+NO3-1NaOHNa+OH–MgOH2Mg+22OH-NH3NH4+OH–NOTAşağıdaki pdf dosyalarında bulunan konu anlatımı ve soruların videolu anlatımını aşağıda verilen youtube linklerinde BAZLAR TUZLAR -1 Asitler ve Bazların Genel Özellikleri Konu Anlatımı Soru Çözümü TYTPDF LİNKİ; İNDİRMEK İÇİN TIKLAYukardaki pdf nin videolu anlatımı için aşağıdaki bağlantıyı tıklayınız TIKLA İZLEASİT-2 ASİTLER BAZLAR TUZLAR -2 Nötralleşme Tepkimeleri Tuzlar Ph Kavramı Konu Anlatımı Soru TYT PDF LİNKİ; İNDİRMEK İÇİN TIKLAYukardaki pdf nin videolu anlatımı için aşağıdaki bağlantıyı tıklayınız TIKLA İZLEASİTLER BAZLAR TUZLAR -3 OKSİTLER Türleri Asitliği Bazlığı Konu Anlatımı Soru Çözümü TYTPDF LİNKİ; İNDİRMEK İÇİN TIKLAYukardaki pdf nin videolu anlatımı için aşağıdaki bağlantıyı tıklayınız TIKLA İZLEASİT 4 ASİTLER BAZLAR ve TUZLAR 4 Asitler ve Bazların Metallerle Tepkimeleri Konu Anlatımı TYT PDF LİNKİ; İNDİRMEK İÇİN TIKLAYukardaki pdf nin videolu anlatımı için aşağıdaki bağlantıyı tıklayınız TIKLA İZLEASİT 5 ASİTLER BAZLAR TUZLAR -5 Asit Baz Kullanımı Asit Yağmurları Konu Anlatımı Soru Çözümü TYT PDF LİNKİ; İNDİRMEK İÇİN TIKLAYukardaki pdf nin videolu anlatımı için aşağıdaki bağlantıyı tıklayınız TIKLA İZLE. Hayatımızda gerçekleşen kimyasal değişimler, maddenin kimyasal yapısının değişmesi sonucunda gerçekleşir. Bu animasyonda, kimyasal yapının atomlar arası kurulan bağlar düzeyinde nasıl gerçekleştiği anlatılacaktır. Kimyasal tepkimelerin, tepkime denklemi ile ifade edildiği ve tepkime denkleminin bileşenlerinden olan girenler, ürünler ve tepkime oku kavramları açıklanacaktır. Günlük hayatta yanma olarak adlandırdığımız olayların yanı sıra, kimyasal anlamda yanma tepkimelerinin ne olduğu hakkında bilgi verilir. Tepkime türlerinden biri olan asit-baz tepkimelerinin ne olduğu hakkında bilgi verilir. Tepkime türlerinden biri olan asit-baz tepkimelerinin ne olduğu hakkında bilgi verilir. Bu interaktif etkinlikte yapılan deneyle kimyasal tepkimelerde kütlenin korunup korunmadığı sorgulanacaktır. İçindekiler1. Asit-Baz TepkimeleriAsit BileşikleriBaz BileşikleriAsit ve Bazdan Tuz ve SuyaÖğretici ÖrnekTuz BileşikleriÖrnekNH3 Bazının Özel Durumu2. Günlük Hayatta Asit Baz TepkimeleriAsitli Topraklara Baz DökerizZeytin Yağı Üretiminde Asit-Baz TepkimesiAğzımızda Bir Asit-Baz TepkimesiMidemizde Bir Asit-Baz TepkimesiKek Yaparken Bir Asit-Baz TepkimesiÇaydanlıkta Bir Asit-Baz TepkimesiMermer ile Limonun TepkimesiBal Arısının Isırığı Asidiktir3. Asit-Metal TepkimeleriAktif Metal – Asit TepkimeleriAl – HCl TepkimesiAktif Metal – Asit Tepkime ÖrnekleriSoy Metal – Asit Tepkimeleri4. Baz-Metal TepkimeleriKuvvetli Baz – Amfoter Metal Tepkimesi5. Asit-Bazların Diğer TepkimeleriAsit ve Bazların Tepkimlerinde HesaplamalarAsit ve Baz Birbirini Nötürler Mi?ÖrnekKonu ÖzetiAsit-Baz TepkimleriGünlük Hayatta Asit Baz TepkimeleriAsit-Metal TepkimeleriBaz-Metal TepkimeleriAmfoter MetallerKuvvetli BazlarAsit ve Bazların Tepkimlerinde HesaplamalarAsit ve Baz Birbirini Nötürler Mi? Asitlerin ve bazların tepkimeleri, “Asitler Bazlar ve Tuzlar” ünitesinin 2. bölümüdür. Bu bölümünde, asitlerin ve bazları birbiri ile ve diğer maddeler ile verdiği şu tepkimeleri göreceğiz. Asit – Baz Tepkimeleri Nötürleşme TepkimeleriGünlük Hayatta Asit Baz TepkimeleriAsit-Metal TepkimeleriBaz-Metal TepkimeleriAsit-Bazların Diğer Tepkimeleri Gelin bu tepkimeleri daha yakından görelim. 1. Asit-Baz Tepkimeleri Asitlerin bazlarla verdikleri tepkimelere nötürleşme tepkimeleri de asit ile bir bazın verdiği nötürleşme tepkimesi, genel olarak şöyle gerçekleşir Asit + Baz → Tuz + SuNötürleşme tepkimesi Nötürleşme tepkimelerini anlayabilmek için asitleri, bazları ve tuzları yakından tanımak gerekir. Asit Bileşikleri Asit bileşiklerini oluşturan iki zıt yüklü iyondan biri H+ iyonu, diğeri de eksi yüklü anyon her hangi bir iyondur. MeselaHCl asidi; H+ ve Cl– iyonlarından oluşan bir asidi; H+ ve SO42- iyonlarından oluşan bir asidi; H+ ve NO3– iyonlarından oluşan bir asidi; CH3COO– ve H+ iyonlarından oluşan bir asittir. Baz Bileşikleri Baz bileşiklerini oluşturan iki zıt yüklü iyondan biri OH– iyonudur, diğeri de artı yüklü katyon herhangi bir iyondur. MeselaNaOH bazı; Na+ ve OH– iyonlarının oluşturduğu bir bazı; Ca+2 ve OH– iyonlarının oluşturduğu bir bazı; NH4+ ve OH– iyonlarının oluşturduğu bir bazdır. Asit ve Bazdan Tuz ve Suya Asitler, bazlar ile tepkimeye girdiğindeNötürleşme olur yani bazın OH– iyonu ile asidin H+ iyonu H2O bileşiğini oluştururH+ + OH– → H2O Nötürleşme tepkimesiBazların katyonu ile asitlerin anyonu tuz bileşiğini formülünü bulmak için bu iki iyonun çaprazlanması gerekirX+a + M-b → XbMa Tuzun oluşumu Öğretici Örnek Aşağıda, incelemeniz için bazı asit baz tepkimeleri verilmiştir NaOHsuda + HClsuda → NaClsuda + H2Os2NaOHsuda + H2SO4suda → Na2SO4suda + 2H2OsCaOH2suda + H2SO4suda → CaSO4suda + 2H2OsAlOH3suda + 3HNO3suda → AlNO33suda + 3H2Os Tuz Bileşikleri Her tuzun bir tarafı asitten diğer tarafı da bir bazdan gelir. Yani tuz bileşiklerini şu şekilde düşünebilirizBaz tuzun babasıTuzun katyonu bazdan tuzun annesiTuzun anyonu asitten bu özelliğini şöyle de ifade edebilirizTuzun formülünün başı, bazın formülünün başından; sonu, asidin formülünün sonundan gelir. MeselaNaCl tuzundaTuzun başındaki Na+ iyonu, NaOH bazının başından,Tuzun sonundaki Cl– iyonu, HCl asidinin sonundan tuzundaTuzun başındaki Na+ iyonu, NaOH bazının başından,Tuzun sonundaki CO32- iyonu, H2CO3 asidinin sonundan tuzundaTuzun başındaki Ca2+ iyonu, CaOH2 bazının başından,Tuzun sonundaki CO32- iyonu, H2CO3 asidinin sonundan tuzundaTuzun başındaki Ba2+ iyonu, BaOH2 bazının başından,Tuzun sonundaki SO42- iyonu, H2SO4 asidinin sonundan tuzundaTuzun başındaki Al+3 iyonu AlOH3 bazının başından,Tuzun sonundaki NO3– iyonu HNO3 asidinin sonundan tuzundakiTuzun başındaki Fe3+ iyonu, FeOH3 bazının başından,Tuzun sonundaki SO42- iyonu, H2SO4 asidinin sonundan tuzundakiTuzun başındaki NH4+ iyonu, NH3 bazının başından,Tuzun sonundaki Cl– iyonu, HCl asidinin sonundan gelir. Örnek CaCO3 tuzuna ihtiyacı olan Oğulcan, kimya laboratuvarındaki dolaplara çok bakmasına rağmen hiç CaCO3 kalmadığını görmüştür. Bu durum karşısında, biraz düşündükten sonra; tuzu, asit ve bazından kendisi üretmeye karar vermiştir. Buna göre, Oğulcan, CaCO3 tuzu elde etmek için aşağıdaki bileşik çiftlerinden hangisini tepkimeye sokmalıdır? A HCl + CH3OHB CaOH2 + HClC H2CO3 + NaOHD NaOH + CaOH2E CaOH2 + H2CO3 NH3 Bazının Özel Durumu NH3 Amonyak bazı, asitler ile tepkimeye girdiğinde, su oluşmaz. Çünkü NH3, diğer bazlar gibi, OH– iyonu taşımazNH3 + HCl → NH4ClAmonyak bazının asitler ile verdiği tepkime bir asit-baz oluşmadığı için, amonyak bazının asitlerle tepkimesi, bir nötürleşme tepkimesi değildir. 2. Günlük Hayatta Asit Baz Tepkimeleri Asitli Topraklara Baz Dökeriz Asitli topraklarda bazı bitkiler iyi gelişemez. Bu yüzden asitli toprakların bir baz kullanılarak, pH değeri amaçla toprağa kireç taşı CaCO3 veya sönmemiş kireç CaO ve kül gibi bazik maddeler katılır. Zeytin Yağı Üretiminde Asit-Baz Tepkimesi Zeytin yağındaki yağ asidi oranı istenenden daha yüksek olursa, NaOH bazı katılarak yağ asitleri oranı düşürülür. Ağzımızda Bir Asit-Baz Tepkimesi Ağzımızda zamanla oluşan asidik ortam, dişlerimize zarar dişlerimiz de bütün kemikler gibi bazik bir fırçaladığımızda, ağzımızın pH değeri yükselir, çünkü diz macunları bazik maddelerdir. Midemizde Bir Asit-Baz Tepkimesi Midemiz, sindirim için HCl Hidrojen klorür asidi HCl aşırı salgılanır veya midede oluşan bir hasardan dolayı HCl asidi midemizi durumda, midemizi bu asit saldırısından korumak için AlOH3 Alüminyum hidroksit veya MgOH2 Magnezyum hidroksit bazlarından yapılan mide ilaçları asidik çözeltiden geçen yiyecekler bağırsakta, karaciğerden gelen bazik özellikteki safra suyu ile nötralleşir. Kek Yaparken Bir Asit-Baz Tepkimesi Kek yapımında kullanılan; limon suyu, elma, süt, yoğurt asidik katılan kabartma tozu sodyum bikarbonat NaHCO3 tuzu ise bazik bir iki madde kek hamurunda buluştuğunda, tepkimeye girerek karbon dioksit CO2 gazı karbon dioksit gazı, keki kabartır. Çaydanlıkta Bir Asit-Baz Tepkimesi Çaydanlıkta oluşan kireç, bazik bir veya sirkeli su gibi asidik bir madde ile kaynatılırsa, çaydanlığın kireci sökülecektir. Mermer ile Limonun Tepkimesi Mermer bazik bir maddedir, limon ise asidik bir yüzden limon suyu mermeri yapılmış mutfak tezgahlarında kesilmiş limon bırakmak, mutfak tezgahını aşındıracaktır. Bal Arısının Isırığı Asidiktir Bal arısının iğnesinden çıkan salgı, yüzden bal arısının soktuğu yere bazik bir madde soda, kül, sabun, diş macunu… sürülürse asidin etkisi azaltılmış olur. 3. Asit-Metal Tepkimeleri Metaller ile verilen tepkimler de, asitlerin ve bazların tepkimeleri arasında önemli bir yer tutar. Asitlerle verdikleri tepkimelere göre metalleri iki sınıfa ayırabiliriz Soy metaller Elektron verme eğilimi H atomundan daha düşük metaller şunlardırCu BakırAg GümüşAu AltınHg CıvaPt PlatinSoy metalleri ezberlemek için şu tekerlemeyi kullanabilirsinizCumhur, Aganın, Aucunda, Cıva, PatladıSoy metaller, soy gazlar kadar olmasa da, kararlı metallerdir ve kimyasal tepkimeleri soy metaller Au ve PtYarı soy metaller Cu, Ag ve HgTam soy metaller, hemen hemen hiç tepkime soy metaller sadece H2SO4 ve HNO3 gibi oksijenli ve kuvvetli asitleri ile tepkime verirler. Yarı Soy Metal + H2SO4 → Tuz + SO2g + H2gYarı Soy Metal + HNO3derişik çözeltisi → Tuz + NO2g + H2gYarı Soy Metal + HNO3seyreltik çözeltisi → Tuz + NOg + H2gBu tepkimeler, TYT Kapsamı dışındadır. Bir göz atmanız yeterlidir. Aktif metaller Elektron verme eğilimi H atomundan daha yüksek olan metallerin dışındaki bütün metaller, aktif metallerdir. Aktif Metal – Asit Tepkimeleri Asitler; aktif metaller ile tepkimeye girerek bir tuz bileşiği ve hidrojen gazı H2g oluştururlar Asit + Aktif Metal → Tuz + H2g Görüldüğü gibi tepkimenin değişmeyen tek maddesi hidrojen gazı; renksiz, kokusuz, tabiattaki en hafif, en küçük moleküllü gazdır ve patlayıcıdır. Asit-metal tepkimelerinde gerçekleşen olaylar şunlardırAsit bileşiğinin iki iyonundan biri olan H+ iyonu H2 gazını oluştururAsidin negatif olan diğer iyon da metal ile çaprazlanır ve tuzun formülü tepkimenin denkleştirilerek katsayıların bulunması işlemidir. Al – HCl Tepkimesi Alüminyum, bileşiklerinde +3 yük alan bir metaldir Bu bilgi bize tuzun formülünü bulmak için yapacağımız çaprazlamada gerekecek..Alüminyum metali ile HCl arasındaki tepkime şöyledirAl + 3HCl → AlCl3 + 3/2H2g Bu tepkimeyi canlı olarak görmek için aşağıdaki vidyoyu izleyebilirsin. Al – HCl Tepkimesi Aktif Metal – Asit Tepkime Örnekleri Aşağıda aktif metal ile asitlerin verdiği bazı tepkimeler verilmiştirNa + HCl → NaCl + 1/2H2Ca + H2SO4 → CaSO4 + H2Zn + 2HCl → ZnCl2 + H2Fek + 2HNO3suda → FeNO32suda + H2g Soy Metal – Asit Tepkimeleri Soy metal – asit tepkimeleri, TYT Kimyası kapsamından çıkarılmıştır. 4. Baz-Metal Tepkimeleri Metaller, bazik karakterli maddelerdir. Bu yüzden genelde bazlarla değil asitlerle tepkimeye 6 tane metalin hem bazik hem de asidik karakteri vardır. Bu metallere amfoter metaller metaller şunlardırBe BerilyumAl AlüminyumCr KromPb KurşunSn KalayZn ÇinkoAmfoter metalleri ezberlemek için şu tekerlemeyi kullanabilirsinizBetül, Ali Cerenin Pabucunu Seninki ZannettiAmfoter metaller, kuvvetli bazlar ile tepkimeye girebilirler. Kuvvetli Baz – Amfoter Metal Tepkimesi Kuvvetli baz ile amfoter metalden, bir tuz bileşiği ve hidrojen gazı oluşur Kuvvetli baz + Amfoter metal → Tuz + H2g Al metali, amfoter bir metal olduğu için, kuvvetli bazlar bu metali aşındırırAlk + 3KOHaq → K3AlO3aq + 3/2H2g Alüminyum – NaOH Çözeltisi Tepkimesi Zn metali de amfoter olduğu için kuvvetli bazlar ile tepkime verirZnk + 2NaOHaq → Na2ZnO2aq + H2g 5. Asit-Bazların Diğer Tepkimeleri HF Hidrojen florür, cam ve porselen ile tepkimeye dışındaki bütün asitler, cam şişelerde saklanabilirken, HF asit, camın işlenmesinde ve porselen dişlerin tamirinde kullanılır. Karbonat CO32- lı bileşikler, asitlerle tepkimeye girerek; tuz, su ve CO2 gazı oluştururNaHCO3 + HCl → NaCl + CO2 + H2ONa2CO3 + 2HCl → 2NaCl + CO2 + H2OCaCO3 + 2HCl → CaCl2 + CO2 + H2OAşağıdaki asitlerin ve bazların nem çekici özellikleri vardırSülfürik asit H2SO4Fosforik asit H3PO4Asetik asit CH3COOHKurutulmuş Sodyum hidroksit NaOHSodyum karbonat Na2CO3Eski Mısır’da, mumyaları kurutmak için, sodyum karbonat çamaşır sodası kullanılmıştır.P2O5, SiO2 gibi asidik oksitler Sülfürik asit, şekerden su moleküllerini ayırdığı için siyah, süngerimsi bir karbon kalıntısı ortaya çıkar. İzle gör Şekere ve Yumurtaya Sülfürik Asit Dökülmesi Nem çekici asitler ve bazlar, cilde temas ettiğinde cildin nemini yüzden de ciltte ciddi tahribatlara yol C12H22O11 üzerine birkaç damla sülfürik asit damlatılırsa asidin su çekici özelliği gözlenebilir. Kuvvetli asitler, su ile kuvvetli hidrojen bağları bağlar oluştuğunda açığa çıkan enerji, karışımın kaynamasına sebep asidin üzerine su dökülürse sıçrayan asit ciddi yanıklar yüzden asitler, suyun üzerine ilave edilerek çok yavaş ve dikkatli bir biçimde seyreltilmelidir. Derişik bir asit üzerine su dökmek ne kadar tehlikelidir? İzle gör Asidin Üzerine Su Dökülmesi Asit ve Bazların Tepkimlerinde Hesaplamalar Kimyasal Hesaplamalar başlığında gördüğümüz kuralları hatırlayarak, asit-baz tekimelerinde biraz hesap yapalım. Asit ve Baz Birbirini Nötürler Mi? Kuvvetli bir asit ile kuvvetli bir bazın tepkimesi bittikten sonra Kuvvetli asit ve kuvvetli bazın ikisinden de artan yoksa ortam ve bazın ikisinden de artan yoksa fakat; biri kuvvetli biri zayıf ise, ortam nötür olan hangisi ise ortam onun karakterini bitti ve asitten bir miktar arttı ise ortam asidiktir. Bu tepkimede baz, sınırlayıcı bitti ve bazdan bir miktar arttı ise ortam baziktir. Bu tepkimede asit, sınırlayıcı reaktiftir. HATIRLA Bir tepkimeye giren maddelerden biri bitiyor diğeri artıyor ise, biten madde her zaman sınırlayıcı reaktiftir. Çünkü o bitmeseydi, diğer madde tepkimeye girmeye devam edecekti. Örnek H2SO4suda + 2KOHsuda → K2SO4suda + 2H2Os Yukarıdaki denkleme göre; 2 mol sülfürik asit ile 2 mol potasyum hidroksit tepkimeye giriyor. Buna göre; bu tepkime sonucunda, hangi maddeden kaç mol oluşur, hangi madde artar? Konu Özeti Asitlerin ve Bazların Tepkimeleri bölümü özet olarak şöyledir Başlıca asit bileşikleri şunlardırHCl Hidroklorik asit Hidrojen klorürHBr Hidrojen bromürHF Hidrojen florürHNO3 Nitrik asit KezzapH2SO4 Sülfürik asit Zaç yağıH2CO3 Korbonik asitCH3COOH Asetik asit sirkeH3PO4 Fosforik asitBaşlıca baz bileşikleri şunlardırNaOH Sodyum hidroksit Sud kostikKOH Potasyum hidroksit Potas kostikCaOH2 Kalsiyum hidroksitMgOH2 Magnezyum hidroksitFeOH2 Demir II hidroksitFeOH3 Demir III hidroksitNH4OH Amonyum hidroksitNH3 Amonyak İstisnai bir bazdır, çünkü Hidroksit iyonu yoktur. Asit-Baz Tepkimleri Asitlerin bazlar ile verdikleri tepkimelere nötürleşme tepkimeleri de denir. Bir asit ile bir bazın verdiği nötürleşme tepkimesi, genel olarak şöyle gerçekleşir Asit + Baz → Tuz + Su Örnek bir asit baz tepkimesi 2NaOHsuda + H2SO4suda → Na2SO4suda + 2H2Os Günlük Hayatta Asit Baz Tepkimeleri Asitli topraklarda bir baz kullanılarak, pH değeri yükseltilmelidir. Bu amaçla toprağa kireç taşı CaCO3 veya sönmemiş kireç CaO ve kül gibi bazik maddeler yağındaki yağ asidi oranı istenenden daha yüksek olursa, NaOH bazı katılarak yağ asitleri oranı fırçaladığımızda, ağzımızın pH değeri yükeseli, çünkü diz macuları bazik bu asit saldırısından korumak için AlOH3 Alüminyum hidroksit veya MgOH2 Magnezyum hidroksit bazlarından yapılan mide ilaçları kullanırızMidedeki asidik çözeltiden geçen yiyecekler bağırsakta, karaciğerden gelen bazik özellikteki safra suyu ile yapımında kullanılan limon suyu, elma, süt, yoğurt gibi asidik maddeler, bazik yapıdaki kabartma tozu sodyum bikarbonat NaHCO3 tuzu ile tepkimeye girerek karbon dioksit CO2 gazı oluşturur. Oluşan karbon dioksit gazı, keki oluşan kireç, bazik bir maddedir. Limonlu veya sirkeli su gibi asidik bir madde ile kaynatılırsa, çaydanlığın kireci yapılmış mutfak tezgalarında kesilmiş limon bırakmak, mutfak tezgahını arısının iğnesinden çıkan salgı, asidiktir. Bu yüzden bal arısının soktuğu yere bazik bir madde soda, kül, sabun, diş macunu… sürülürse asidin etkisi azaltılmış olur. Asit-Metal Tepkimeleri Asitlerle verdikleri tepkimelere göre metalleri; Aktif metaller Hidrojenden daha aktif metallerdir. Elektron verme eğilimleri hidrojenden büyüktür. Soy metaller dışındaki bütün metaller aktif metaller Cu, Ag, Au, Hg, Pt Au ve Pt tam soy; Cu, Hg ve Ag yarı soy metallerdir. Tam soy metaller hiç bir asitle tepkime vermez. Asitler ile aktif metallerin tepkimesi şöyle olur Asit + Aktif Metal → Tuz + H2g Örnek Al + 3HCl → AlCl3 + 3/2H2g Baz-Metal Tepkimeleri Metaller, bazik karekterli maddelerdir. Bu yüzden genelde bazlarla değil asitlerle tepkimeye girerler. Fakat, 6 tane metalin hem bazik hem de asidik karakteri vardır. Bu metallere amfoter metallar denir. Amfoter Metaller Be BerilyumAl AlüminyumCr KromPb KurşunSn KalayZn Çinko Amfoter metaller, asidik karakterleri de olduğu için bazlarla tepkime verebilir. Fakat, bazın kuvvetli bir baz olması gerekmektedir. Kuvvetli Bazlar Genel olarak, 1A ve 2A grubu metallerinin baz bileşikleridir. Kuvvetli bazlar aşağıda verilmiştir NaOH Sodyum hidroksitKOH Potasyum hidroksitCaOH2 Kalsiyum hidroksitBaOH2 Baryum hidroksit Kuvvetli baz ile amfoter metalin tepkimesi şöyle olur Kuvvetli baz + Amfoter metal → Tuz + H2g Örnek Alk + 3KOHaq → K3AlO3aq + 3/2H2g Asit ve Bazların Tepkimlerinde Hesaplamalar Kimyasal Hesaplamalar başlığında gördüğümüz kurallar bütün tepkimelerde olduğu gibi asit-baz tekimelerinde de kullanılır. Asit ve Baz Birbirini Nötürler Mi? Kuvvetli bir asit ile kuvvetli bir bazın tepkimesi bittikten sonra Asit ve bazın ikisinden de artan yoksa ortam ve bazın ikisinden de artan yoksa fakat; biri zayıf asit veya zayıf bazsa, ortam nötür olmaz. Bu durum, AYT Kimyasında bitti ve asitten bir miktar arttı ise ortam asidiktir. Bu tepkimede baz, sınırlaycı bitti ve bazdan bir miktar arttı ise ortam baziktir. Bu tepkimede asit, sınırlayıcı reaktiftir. ASİTLERİN VE BAZLARIN TEPKİMELERİ Asitler ile bazlar aynı kapta karıştırıldığında aralarında kimyasal reaksiyon gerçekleşir. Bu reaksiyon sonunda ürün olarak tuz ve ısı açığa çıkar. Asit ve bazın yapısına bağlı olarakta su oluşabilir. 1. Nötrleşme tepkimesinde bir asit ve baz tepkimeye girer, su ve iyonik bir bileşik olan tuzun sulu çözeltisi meydana gelir. - Bir behere bir miktar sönmüş kireç CaOH2 katısı koyalım ve üzerini yeterince su ilave edip sulandırılmış kireç hazırlayalım. Daha sonra yüzümüzü koruyacak şekilde önlem aldıktan sonra hazırladığımız bu sıvı üzerine yavaş yavaş sülfürik asit H2SO4 ilave edelim ve beherdeki değişimi dikkatlice izleyelim. Reaksiyon denklemi dikkatli incelenecek olursa bazın katyonu Ca2+ ile asit anyonu SO4 2- birleşerek CaSO4 tuzunu oluşturmuştur. Nötrleşme tepkimesi temelde asitten gelen H+ iyonları ile bazdan gelen OH- iyonlarının birleşerek su oluşturması esasına dayanır H+suda + OH-suda → H2Os - MgOH2 bileşiği sulu çözeltisinde OH- iyonu içerdiğinden bazdır. Bu bazın HCI asidi ile nötrleşme tepkimesi; MgOH2suda + 2HCIsuda → MgCI2suda + 2H2Os şeklindedir. 2. Kireç taşında ve mermerde bulunan kalsiyum karbonat asitlerde çözünebilen bir katıdır. CaCO3k + 2HCIsuda → CaCl2suda + CO2g + H2Os CaCO3 ile bir asidin tepkimesi bir asit-baz tepkimesidir. Bu tepkimede CO3 2- baz gibi davranmaktadır. 3. NH3 yapısında OH- taşımadığı halde bazik özellik gösterir. Susuz baz olarak bilinen NH3 'ün asitlerle tepkimesinden yalnız tuz oluşur. NH3g + HBrg → NH4Brk 2NH3g + H2SO4k → NH42SO4k 4. Asit oksitlerin bazlarla reaksiyonundan tuz ve su oluşur. SO3g + 2NaOHsuda → Na2SO4suda + H2Os CO2g + 2KOHsuda → K2CO3suda + H2Os 5. Bazik oksitlerin asitlerle reaksiyonundan tuz ve su oluşur. K2Ok + 2HCIsuda → 2KCIsuda + H2Os CaOk + H2SO4suda → CaSO4suda + H2Os 6. Asit oksitlerin bazik oksitlerle reaksiyonundan yalnız tuz oluşur. CO2g + MgOk → MgCO3k SO3g + CaOk → CaSO4k [tabgroup] [tab title="Örnek Soru"] Aşağıdaki tepkimelerden hangisi bir asit-baz tepkimesi değildir? A CH3COOH + KOH → CH3COOK + H2O B Na2O + 2HBr → 2NaBr + H2O C N2O5 + CaO → CaNO32 D SO2 + 1/2O2 → SO3 E BaCO3 + 2HCI → BaCI2 + CO2 + H2O [/tab] [tab title="Çözüm"] A Asit + Baz → Tuz + Su B Bazik oksit + Asit → Tuz + Su C Asidik oksit + Bazik oksit →Tuz D Asidik oksidin yanma tepkimesidir. E Karbonat CO32- tuzları bazik özellik gösterir. Asitlerle tepkimelerinden tuz, CO2 gazı ve su oluşur. Yanıt D [/tab] [/tabgroup] Nötrleşme Tepkimelerinin Nicel Olarak İncelenmesi -Bir asit çözeltisi ile bir baz çözeltisi eşit hacimde karıştırılıp sıcaklığı 25oC ye getirildiğinde çözeltinin pH değeri kaç olur? Bunun için 1 mol HCI içeren sulu çözelti ile 1 mol NaOH içeren sulu çözeltiyi eşit hacimde karıştıralım. tepkime denkleminden görüldüğüne göre reaksiyona giren maddeler tamamen tükenirler. Dolayısıyla ortam nötr olur. Ancak 2 mol HCI içeren sulu çözelti ile 1 mol NaOH içeren sulu çözelti eşit hacimlerde karıştırıldığında; tepkime denkleminden görüldüğüne göre 1 mol HCI asidi arttığından dolayı karışımın pH değeri 7’den küçük olur. Yani ortam asidik olur. -Aynı şekilde 2 mol H2SO4 içeren sulu çözelti ile 2 mol KOH içeren sulu çözelti eşit hacimlerde karıştırıldığında; tepkime denkleminden görüldüğüne göre 1 mol H2SO4 asidi artar. Ortamın pH değeri 7’den küçük olur. Yani ortam asidik olur. -Aynı şekilde 0,06 mol SrOH2 içeren sulu çözelti ile 0,08 mol HI içeren sulu çözelti karıştırıldığında; tepkime denkleminden görüldüğüne göre ortamda çözünmüş halde bir baz olan SrOH2'den 0,02 mol artan olur. denklemine göre OH– iyonundan da 0,04 mol bulunur. Ortam baziktir, pH değeri 7’den [tabgroup] 0,05 mol H2SO4 içeren sulu çözeltiyi tamamen nötrleştirmek için kaç mol KOH kullanılması gerekir? A 0,05 B 0,1 C 0,2 D 0,4 E0,5 [/tab] Tepkime denklemine göre; H2SO4 + 2KOH → K2SO4 + 2H2O 1 mol H2SO4 ü nötrleştirmek için 2 mol KOH gerekir. Dolayısıyla 0,05 mol H2SO4 için 0,1 mol KOH gerekir. Yanıt B [/tab] [/tabgroup]

asit ve baz tepkimeleri konu anlatımı